Η ΦΥΣΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ
Προστατεύστε την υγεία μας και το περιβάλλον
Απορρίψτε την διασπορά γενετικά τροποποιημένων (Γ Τ) μικροοργανισμών στη φύση χωρίς ισχυρές διασφαλίσεις
ΕΔΩ ΕΙΝΑΙ Ο ΛΟΓΟΣ
Οι μικροοργανισμοί είναι ζωτικής σημασίας για τη φύση και την υγεία μας
Τα μικρόβια αποτελούν τη βάση κάθε μορφής ζωής. Οι ποικίλες κοινότητες μικροοργανισμών, γνωστές ως μικροβιώματα, συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας των ανθρώπων, των φυτών και των ζώων.
Σήμερα, οι ερευνητές στον τομέα της βιοτεχνολογίας επιδιώκουν τη διασπορά γενετικά τροποποιημένων (ΓΤ) μικροβίων – όπως βακτήρια, μύκητες, φύκη και ιούς – σε αυτά τα οικοσυστήματα. Ισχυρίζονται, για παράδειγμα, ότι τα Γ Τ βακτήρια μπορούν να συμβάλουν στην παροχή αζώτου στις καλλιέργειες ή στην αποικοδόμηση χημικών ρύπων.
Η ΕΕ σχεδιάζει να χαλαρώσει τα πρότυπα ασφαλείας
Οι εταιρείες βιοτεχνολογίας και οι ευρωπαϊκές βιομηχανικές ενώσεις του κλάδου τους υποστηρίζουν ότι οι αυστηροί κανονισμοί της ΕΕ αποτελούν εμπόδιο για την ανάπτυξή τους – παρόλο που μόνο λίγα γενετικά τροποποιημένα μικροβιακά προϊόντα έχουν εγκριθεί αλλού και ακόμη λιγότερα έχουν επιτύχει στην αγορά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει υιοθετήσει αυτά τα επιχειρήματα. Προκειμένου να διευκολυνθεί η απελευθέρωση γενετικά τροποποιημένων μικροβίων στο περιβάλλον, έχει προτείνει την αποδυνάμωση ορισμένων από τα ρυθμιστικά μέτρα προστασίας της ΕΕ που έχουν σχεδιαστεί για την προστασία των ανθρώπων και του περιβάλλοντος.
Η φύση δεν είναι εργαστήριο
Η απελευθέρωση γενετικά τροποποιημένων μικροοργανισμών στο περιβάλλον αποτελεί μια επικίνδυνη διαδικασία. Τα μικρόβια αναπαράγονται και εξαπλώνονται, ενώ πολλά ανταλλάσσουν γενετικό υλικό πέρα από τα όρια των ειδών. Μέχρι σήμερα, η κατανόησή μας για αυτές τις διαδικασίες και αλληλεπιδράσεις παραμένει περιορισμένη. Η συμπεριφορά των γενετικά τροποποιημένων μικροβίων και του τροποποιημένου γενετικού τους υλικού παραμένει δύσκολο να προβλεφθεί. Μόλις ένα γενετικά τροποποιημένο μικρόβιο εγκατασταθεί σε ένα ανοιχτό οικοσύστημα, μπορεί να επιβιώσει, να εξαπλωθεί πολύ πέρα από τον αρχικό τόπο απελευθέρωσης και να μεταδώσει το τροποποιημένο γενετικό υλικό του – χωρίς καμία δυνατότητα ανάκλησής του.
Για να γίνουν τα πράγματα χειρότερα, τα σχέδια της Επιτροπής έρχονται σε μια εποχή που η τεχνητή νοημοσύνη επιταχύνει μαζικά τον σχεδιασμό μικροβιακών γονιδιωμάτων, καθιστώντας δυνατή τη δημιουργία νέων μικροοργανισμών και μικροβιακών κοινοτήτων που ενδέχεται να είναι εντελώς άγνωστες στη φύση.
Έχουμε ακόμα την επιλογή
Μέχρι στιγμής, η ΕΕ δεν έχει εγκρίνει την εμπορική απελευθέρωση στο περιβάλλον γενετικά τροποποιημένων μικροοργανισμών. Οι απελευθερώσεις στο περιβάλλον έχουν περιοριστεί σε πειραματικούς σκοπούς και σε ορισμένες ιατρικές εφαρμογές, οι οποίες υπόκεινται σε ξεχωριστούς κανόνες.
Μπορούμε ακόμα να αποφασίσουμε πώς – και αν – θα πρέπει να γίνουν τέτοιες απελευθερώσεις.
Έχουμε δει τι συμβαίνει όταν οι κίνδυνοι υποτιμούνται και τα μέτρα προστασίας έρχονται πολύ αργά: καινοτομίες που κάποτε χαιρετίστηκαν ως πρόοδος, όπως τα μικροπλαστικά και τα συνθετικά φυτοφάρμακα, έχουν καταστεί σοβαρό βάρος για τα εδάφη, τους ωκεανούς και την υγεία των φυτών, των ανθρώπων και των ζώων.
ΑΝΑΛΑΒΕΤΕ ΔΡΑΣΗ ΤΩΡΑ
ΟΧΙ στην Ανεξέλεγκτη Διασπορά Γενετικά Τροποποιημένων Μικροοργανισμών
ΠΡΟΣ: Ευρωπαίους και διεθνείς υπεύθυνους χάραξης πολιτικής
Προστατέψτε την υγεία και το περιβάλλον μας. Απορρίψτε την απελευθέρωση γενετικά τροποποιημένων (Γ Τ) μικροοργανισμών στη φύση χωρίς ισχυρά μέτρα προστασίας.
ΖΗΤΟΥΜΕ:
- Αυστηρή επιστημονική αξιολόγηση πριν από κάθε απελευθέρωση και συνεχή παρακολούθηση μετά την απελευθέρωση. Καμία απελευθέρωση δεν πρέπει να εγκρίνεται έως ότου να μπορούν να αξιολογηθούν οι κίνδυνοι, αυστηρά και ανεξάρτητα, με βάση τη διαθέσιμη γνώση. Η μακροπρόθεσμη παρακολούθηση πρέπει να είναι υποχρεωτική για τον εντοπισμό αναδυόμενων κινδύνων, ενώ οι άδειες πρέπει να έχουν χρονικό περιορισμό, ώστε να είναι δυνατή η επανεκτίμηση καθώς εξελίσσεται η επιστημονική γνώση.
- Αξιόπιστα πρωτόκολλα για την εκτίμηση και την παρακολούθηση των κινδύνων. Πριν από την έγκριση οποιασδήποτε απελευθέρωσης στο περιβάλλον, πρέπει να έχουν θεσπιστεί αυστηρά πρωτόκολλα για την αξιολόγηση της ικανότητας των οργανισμών να επιβιώνουν, να πολλαπλασιάζονται, να εξελίσσονται και να διαδίδουν τα γενετικά τους χαρακτηριστικά· των άμεσων, έμμεσων και συσωρευτικών επιπτώσεών τους σε άλλα είδη και οικοσυστήματα· καθώς και της δυνατότητάς τους να εξαπλωθούν πέρα από τα σύνορα.
- Πλήρης διαφάνεια. Δεν πρέπει να εγκρίνεται καμία απελευθέρωση, εκτός εάν υπάρχουν διαθέσιμες μέθοδοι για τον εντοπισμό των γενετικά τροποποιημένων μικροοργανισμών και των γενετικών τροποποιήσεών τους. Το κοινό πρέπει να ενημερώνεται για τα σημεία όπου απελευθερώνονται γενετικά τροποποιημένοι μικροοργανισμοί.
- Λήψη αποφάσεων σε εθνικό επίπεδο. Κάθε εθνική ή περιφερειακή κυβέρνηση πρέπει να έχει τη δυνατότητα να απαγορεύει ή να περιορίζει την απελευθέρωση γενετικά τροποποιημένων μικροοργανισμών στο περιβάλλον
Χωρίς παραθυράκια. Χωρίς συντομεύσεις. Η Φύση δεν είναι εργαστήριο.
Η φύση δεν είναι εργαστήριο
Η ΦΥΣΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ
ΣΕ ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ
ΑΝΑΦΕΡΟΜΑΣΤΕ;
Οι μικροοργανισμοί είναι μικροσκοπικές ζωντανές οντότητες, όπως βακτήρια, ζύμες, μύκητες, μικροφύκη και ιοί. Ζουν παντού: στο έδαφος, στο νερό, στα φυτά, στα ζώα και στο ίδιο το σώμα μας.
Οι γενετικά τροποποιημένοι μικροοργανισμοί είναι μικροοργανισμοί των οποίων το γενετικό υλικό έχει τροποποιηθεί με τρόπο που δεν συμβαίνει φυσιολογικά μέσω της αναπαραγωγής ή/και του φυσικού ανασυνδυασμού. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί είτε με παλαιότερες μεθόδους γενετικής μηχανικής ή με νεότερες τεχνικές, όπως η CRISPR («επεξεργασία γονιδίων»).
Κυρίως σε κλειστές εγκαταστάσεις. Εδώ και δεκαετίες, τα γενετικά τροποποιημένα βακτήρια και οι ζύμες χρησιμοποιούνται σε σφραγισμένες δεξαμενές ζύμωσης για την παραγωγή ουσιών όπως η ινσουλίνη ή τα ένζυμα. Οι χρήσεις αυτές εμπίπτουν σε ξεχωριστούς κανόνες της ΕΕ σχετικά με την «περιορισμένη χρήση» και δεν αποτελούν το αντικείμενο του παρόντος αιτήματος.
Το παρόν αίτημα αφορά κάτι νέο: την απελευθέρωση ζωντανών γενετικά τροποποιημένων μικροβίων στο ανοιχτό περιβάλλον, για παράδειγμα σε χωράφια, στο έδαφος ή στο νερό.
Όχι. Ζητούμε την εφαρμογή αυστηρών μέτρων ασφαλείας για τα γενετικά τροποποιημένα μικρόβια που απελευθερώνονται σκόπιμα στο περιβάλλον.
Το αίτημα αυτό δεν αφορά τη χρήση γενετικά τροποποιημένων μικροβίων σε εγκαταστάσεις περιορισμένης πρόσβασης ή σε φάρμακα, συμπεριλαμβανομένων των εμβολίων, τα οποία αξιολογούνται βάσει των δικών τους κανόνων.
Αυτό στο οποίο αντιτιθέμεθα είναι η αποδυνάμωση των υφιστάμενων μέτρων ασφαλείας για την απελευθέρωση γενετικά τροποποιημένων μικροβίων στο περιβάλλον.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει νέους κανόνες για τη σκόπιμη απελευθέρωση γενετικά τροποποιημένων μικροοργανισμών στο πλαίσιο της Οδηγίας 2001/18/ΕΚ, ως μέρος της «Νομοθεσίας για τη Βιοτεχνολογία». Στόχος είναι να καταστεί ευκολότερη και ταχύτερη η διάθεση στην αγορά της ΕΕ προϊόντων που περιέχουν ή αποτελούνται από γενετικά τροποποιημένους μικροοργανισμούς και προορίζονται για απελευθέρωση στο περιβάλλον (European Commission website).
Σύμφωνα με την οδηγία της ΕΕ για τους ΓΤΟ (Οδηγία 2001/18/ΕΚ), οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί (ΓΤΟ) που προορίζονται για σκόπιμη απελευθέρωση στο περιβάλλον απαιτούν άδεια βάσει εκτίμησης κινδύνου πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά. Οι αιτούντες πρέπει επίσης να υποβάλουν σχέδιο παρακολούθησης μετά τη διάθεση στην αγορά και εγκεκριμένη μέθοδο ανίχνευσης. Οι άδειες ισχύουν για μέγιστο διάστημα 10 ετών και μπορούν να ανανεωθούν μόνο κατόπιν νέας αίτησης και εκτίμησης κινδύνου.
Μέχρι στιγμής, κανένας γενετικά τροποποιημένος μικροοργανισμός δεν έχει λάβει άδεια για εμπορική απελευθέρωση στο περιβάλλον βάσει της οδηγίας της ΕΕ για τους ΓΤΟ. Η ΕΕ δεν διαθέτει πρακτική εμπειρία σε τέτοιου είδους απελευθερώσεις. Ωστόσο, η Επιτροπή έχει προτείνει τη χαλάρωση των απαιτήσεων της οδηγίας για τους γενετικά τροποποιημένους μικροοργανισμούς:
- Απεριόριστες άδειες: οι άδειες για τη διάθεση γενετικά τροποποιημένων μικροοργανισμών (Γ Τ Μ) στην αγορά δεν θα περιορίζονται πλέον στα 10 έτη. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι αυτό θα μειώσει το διοικητικό φόρτο για τους φορείς εκμετάλλευσης και τις αρμόδιες εθνικές αρχές.
- Μειωμένες απαιτήσεις παροχής πληροφοριών: οι απαιτήσεις παροχής πληροφοριών θα «προσαρμοστούν» ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα ειδικά χαρακτηριστικά των Γ Τ Μ, αν και η οδηγία 2001/18/ΕΚ επιτρέπει ήδη κάποια ευελιξία όσον αφορά τις απαιτούμενες πληροφορίες.
- Μειωμένες απαιτήσεις ανίχνευσης: οι απαιτήσεις σχετικά με την ανίχνευση, την ταυτοποίηση και τον ποσοτικό προσδιορισμό των Γ Τ Μ θα προσαρμοστούν στις περιπτώσεις όπου «δεν είναι εφικτό» να παρασχεθεί κατάλληλη μέθοδος. Αυτό θα μπορούσε να περιορίσει τη δυνατότητα παρακολούθησης της εξάπλωσης των απελευθερωμένων Γ Τ Μ και ανίχνευσης της μεταφοράς γενετικών τροποποιήσεων σε άλλους οργανισμούς εντός των μικροβιακών κοινοτήτων.
Επιπλέον, η Επιτροπή προτείνει μια νέα κατηγορία «Γ Τ Μ χαμηλού κινδύνου», για τα οποία θα ισχύει μια απλοποιημένη διαδικασία αδειοδότησης και μειωμένες απαιτήσεις παροχής πληροφοριών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, θα μπορούσε επίσης να παραλειφθεί η περιβαλλοντική παρακολούθηση μετά τη διάθεση στην αγορά.
Για να ενταχθεί στην κατηγορία «χαμηλού κινδύνου», ένας Γ Τ Μ θα πρέπει να πληροί τρεις προϋποθέσεις: ο μικροοργανισμός θα πρέπει να είναι «καλά χαρακτηρισμένος», θα πρέπει να περιλαμβάνεται στον κατάλογο της ΕΕ των μικροοργανισμών με «εξουσιοδοτημένη υπόθεση ασφάλειας» (QPS) και δεν θα πρέπει να περιέχει «γονίδια που προκαλούν ανησυχία» τα οποία δεν υπάρχουν ήδη στον γονικό οργανισμό.
Στην ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι αυτή που προτείνει νέα νομοθεσία. Παρουσίασε τη νομοθετική της πρόταση για τα Γ Τ Μ στις 16 Δεκεμβρίου 2025 (European Commission website) χωρίς καμία εκτίμηση επιπτώσεων ή ειδική δημόσια διαβούλευση.
Τόσο το Συμβούλιο της ΕΕ όσο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να συμφωνήσουν επί της νομοθεσίας. Το Συμβούλιο έχει ήδη υιοθετήσει τη θέση του, ακολουθώντας σε μεγάλο βαθμό την πρόταση της Επιτροπής (Council press release). Το Κοινοβούλιο αναμένεται να ψηφίσει τη θέση του στις 25 Νοεμβρίου.
Μόλις τα δύο όργανα καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με τις θέσεις τους, θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για το τελικό κείμενο. Στη συνέχεια, το αποτέλεσμα πρέπει να εγκριθεί επίσημα τόσο από το Κοινοβούλιο όσο και από το Συμβούλιο.
Τα μικρόβια συμπεριφέρονται πολύ διαφορετικά από τα φυτά:
- Πολλαπλασιάζονται γρήγορα. Τα βακτήρια, για παράδειγμα, μπορούν να παράγουν πολλές γενιές μέσα σε μία μόνο ημέρα.
- Ανταλλάσσουν γονίδια. Πολλά μικρόβια ανταλλάσσουν γενετικό υλικό με άλλα είδη, μια διαδικασία που ονομάζεται οριζόντια μεταφορά γονιδίων. Ως εκ τούτου, τα γενετικά τροποποιημένα γονίδια μπορούν να καταλήξουν σε εντελώς διαφορετικούς οργανισμούς.
- Είναι αόρατα και πολύ κινητικά. Διαδίδονται μέσω του ανέμου, του νερού, του εδάφους, των ζώων και των ανθρώπων, διασχίζοντας χωράφια και σύνορα.
- Δεν μπορούν να ανακληθούν. Μόλις ένας γενετικά τροποποιημένος μικροοργανισμός εγκατασταθεί σε ένα ανοιχτό οικοσύστημα, είναι εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να απομακρυνθεί ο οργανισμός ή τα τροποποιημένα γονίδιά του από το περιβάλλον.
Στις 28 Αυγούστου 2026, μέλη επιστημονικών εταιρειών οικολογίας από όλη την Ευρώπη εξέδωσαν δήλωση σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής. Προειδοποίησαν για τους κινδύνους που ενέχει η μείωση των προτύπων ασφαλείας για την απελευθέρωση γενετικά τροποποιημένων μικροοργανισμών στο περιβάλλον και ζήτησαν, μεταξύ άλλων, αξιολογήσεις περιβαλλοντικού κινδύνου ειδικά για κάθε μικροοργανισμό, μακροπρόθεσμη παρακολούθηση και συντομότερες περιόδους αδειοδότησης (Ecologists’ statement).
Στις 13 Οκτωβρίου 2026, 62 ερευνητές, μεταξύ των οποίων οικολόγοι και εξελικτικοί βιολόγοι, δημοσίευσαν μια δήλωση στην εφημερίδα «Le Monde», προειδοποιώντας ότι οι προτάσεις αυτές θα μπορούσαν να αλλάξουν τη σχέση μας με τον ζωντανό κόσμο. Ζήτησαν να πραγματοποιείται για κάθε περίπτωση ξεχωριστά, προσεκτική αξιολόγηση κινδύνου και παρακολούθηση, όπως απαιτείται από την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ (Le Monde). Η επιστολή τους υποστηρίζεται (being supported) από έναν αυξανόμενο αριθμό επιστημόνων από όλη την Ευρώπη.
Στις ΗΠΑ, τα γενετικά τροποποιημένα βακτήρια που δεσμεύουν άζωτο χρησιμοποιούνται εμπορικά από το 2019. Μόνο το 2023, τα προϊόντα μιας εταιρείας εφαρμόστηκαν σε περίπου 2 εκατομμύρια εκτάρια (MIT Technology Review). Επίσης στις ΗΠΑ, διατίθεται προς πώληση ένα γενετικά τροποποιημένο προβιοτικό που εξαπλώνεται από μόνο του και είναι εξαιρετικά ανταγωνιστικό.
Ωστόσο, το «δεν έχουν αναφερθεί προβλήματα» δεν είναι το ίδιο με το «έχει αποδειχθεί ότι είναι ασφαλές». Μπορεί να χρειαστούν χρόνια για να γίνουν εμφανείς οι επιπτώσεις και μπορεί να είναι δύσκολο να μετρηθούν. Αυτός είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο η παρακολούθηση μετά την κυκλοφορία και η τακτική επανεκτίμηση έχουν σημασία – μέτρα τα οποία η Επιτροπή προτείνει να αφαιρέσει.
Λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους και τις αβεβαιότητες που συνεπάγεται η απελευθέρωση γενετικά τροποποιημένων μικροοργανισμών στο περιβάλλον, οι ισχύοντες κανόνες παρέχουν σημαντικές διασφαλίσεις για το περιβάλλον και την υγεία μας. Απαιτούν αξιολόγηση κινδύνου κατά περίπτωση, περιβαλλοντική παρακολούθηση και περιοδική επανεκτίμηση με βάση τις νέες επιστημονικές γνώσεις – ακριβώς αυτό που θα περίμενε κανείς για ζωντανούς οργανισμούς που δεν μπορούν να ανακληθούν μετά την απελευθέρωσή τους.
Μια καινοτομία που αντέχει στον έλεγχο, θα πρέπει να χαιρετίζει αυτές τις διασφαλίσεις, και όχι να επιδιώκει να τις αποδυναμώσει. Επιπλέον, πολλά από τα υποσχόμενα οφέλη, όπως η μείωση της χρήσης συνθετικών λιπασμάτων, μπορούν ήδη να επιτευχθούν μέσω αποδεδειγμένων αγρονομικών πρακτικών και καινοτομιών.
Η τεχνητή νοημοσύνη ανοίγει νέους δρόμους για την ανάλυση, τη γενετική μηχανική, ακόμη και τον σχεδιασμό εντελώς νέων μικροοργανισμών. Τον Αύγουστο του 2026, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ και του Arc Institute δημοσίευσαν στο περιοδικό Science ότι ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης είχε σχεδιάσει, για πρώτη φορά, πλήρη γονιδιώματα ιών που μολύνουν βακτήρια (ερευνητική μελέτη).
Οι ειδικοί στη βιοασφάλεια προειδοποιούν ότι η διακυβέρνηση δεν λαμβάνει υπόψη αυτή την ικανότητα της τεχνητής νοημοσύνης (σχόλιο που δημοσιεύθηκε παράλληλα με τη μελέτη). Η αποδυνάμωση των κανόνων απελευθέρωσης αυτή τη στιγμή σημαίνει ότι ανοίγουμε την πόρτα, ακριβώς τη στιγμή που καθίστανται εφικτοί εντελώς νέοι οργανισμοί, σχεδιασμένοι με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης.
Θέλουμε να διατηρηθούν οι υφιστάμενες διασφαλίσεις της ΕΕ. Ζητούμε
- Αυστηρή επιστημονική αξιολόγηση πριν από κάθε απελευθέρωση και συνεχής παρακολούθηση μετά την απελευθέρωση. Καμία απελευθέρωση δεν πρέπει να εγκρίνεται έως ότου οι κίνδυνοι να μπορούν να αξιολογηθούν αυστηρά και ανεξάρτητα, με βάση τη διαθέσιμη γνώση. Η μακροπρόθεσμη παρακολούθηση πρέπει να είναι υποχρεωτική για τον εντοπισμό αναδυόμενων κινδύνων, ενώ οι άδειες πρέπει να έχουν χρονικό περιορισμό, ώστε να είναι δυνατή η επανεκτίμηση καθώς εξελίσσεται η επιστημονική γνώση.
- Αξιόπιστα πρωτόκολλα για την εκτίμηση και την παρακολούθηση των κινδύνων. Πριν από την έγκριση οποιασδήποτε απελευθέρωσης στο περιβάλλον, πρέπει να έχουν θεσπιστεί αυστηρά πρωτόκολλα για την αξιολόγηση της ικανότητας των οργανισμών να επιβιώνουν, να πολλαπλασιάζονται, να εξελίσσονται και να διαδίδουν τα γενετικά τους χαρακτηριστικά· των άμεσων, έμμεσων και συσωρευτικών επιπτώσεών τους σε άλλα είδη και οικοσυστήματα· καθώς και της δυνατότητάς τους να εξαπλωθούν πέρα από τα σύνορα.
- Ένα ρυθμιστικό πλαίσιο χωρίς κενά. Καμία νέα τεχνολογία δεν πρέπει να διαφύγει της αξιολόγησης και της κανονιστικής εποπτείας πριν τη διάθεση της στην αγορά, απλώς και μόνο επειδή δεν εμπίπτει στις καθιερωμένες κατηγορίες.
- Υπογράψτε το αίτημα διαμαρτυρίας.
- Μοιραστείτε το με φίλους, οικογένεια, συναδέλφους. Οι περισσότεροι δεν έχουν ακούσει για αυτή τη νομοθετική πρόταση.
ΜΚΟ, ενώσεις αγροτών, επιχειρήσεις και ερευνητικές ομάδες μπορούν να υποστηρίξουν το αίτημα, να τη μοιραστούν με τα μέλη τους και να συμμετάσχουν στην καμπάνια. Επικοινωνία info@saveourseeds.org
Επικοινωνία στην Ελλάδα: seeds@sito.gr, policy@aegilops.gr
ΟΙ ΕΤΑΙΡΟΙ ΜΑΣ


























